Interview met Thom Roep
Dit jaar is Donald Duck 70 jaar geworden en viert het weekblad zijn 52e jaargang in Nederland. Wie heeft er voor gezorgd dat miljoenen Nederlandse kinderen al die jaren konden genieten van al die verhalen? Dat is Thom Roep, stripgek, Duck-kenner en al meer dan 30 jaar werkzaam bij het ‘vrolijke weekblad’.
Voelt u zich een beetje Oom Donald?
Ik kan me heel goed in hem verplaatsen. Donald wordt door schade en schande wijs en dat word ik ook nog steeds. Ik denk dat we allemaal iets van onszelf in Donald herkennen. We zien hem stuntelen, blunderen… ik heb zelf de neiging om als ik voor een bepaalde keuze sta te denken aan een verhaal van Donald. Als ik een scenario schrijf voor één van de verhalen en in feite al die rollen speel, dan gaat de rol van Donald me vaak het beste af.
In zijn beginjaren was de toon van de Donald Duck nogal moraliserend. Vindt u dat het weekblad ook nu een opvoedkundige taak heeft?
Nee. Het is een vrolijk weekblad. Het enige opvoedkundige is dat we ongelofelijk goed ons best doen om goed Nederlands te schrijven. Verder proberen we niemand tegen het zere been te schoppen: het goede zal altijd het kwade overwinnen, dat is een eis die door Disney gesteld is. Ook mogen godsdienst en politiek geen rol spelen in de verhalen. Maar verder draait alles puur om de lol, de fun.
Het blad gaat met zijn tijd mee. Hoe valt dat geloofwaardig te doen met een tijdsgeest die zo verschilt met hoe het er in Duckstad aan toe gaat?
Wij zijn trendvolgers en geen trendsetters. Iets moet al flink ingeburgerd zijn voordat wij er mee aan komen. Wij nemen nooit het risico dat iets slechts tijdelijk is. Ons streven is dat elk verhaal over tien of twintig jaar nog zo uit de kast kan worden gepakt. Filmsterren blijven natuurlijk naar Duckstad komen. In 1967 had je Brigitte Barduck, nu heb je Katja Schuurspons.
Bintje Spiers, Marco Borsthaartje…
Precies. Donald Duck is tijdloos. Met alle respect, het zijn gewoon dieren met een jasje aan, ze zijn dus niet aan mode onderhevig. Het enige wat we in 1999 hebben gedaan, is die nichtjes van Katrien aanpakken, Lizzie, Juultje en Babbetje. Dat waren echt super-tuthola’s met van die grote strikken in hun haar. Daar hebben we een soort Spice Girls van gemaakt met ieder een eigen look. Die gaan nu naar dansles, dragen make-up, downloaden cd’s, de hele klerezooi. Die hebben we aangepast, met goedkeuring van Disney overigens.
Maar dat oubollige van de Donald Duck is ook een beetje wat het leuk maakt.
Kijk, ik zal voorlopig geen Duckstad laten zien waar een junk op straat ligt. In die zin is het oubollig. Maar in mijn ogen moet het gewoon een aangename jeugdherinnering zijn die doorgegeven wordt. Dat is ook waar wij belang bij hebben. Kinderen hebben tegenwoordig alles. Waardoor wij hun aandacht krijgen is doordat vader zegt: kijk, de Donald Duck, dat moet je eens lezen. Als wij nu opgericht zouden zijn, zouden we nog geen kwart van ons huidige marktaandeel hebben.
De cabaretier Harrie Jekkers maakte zich nogal boos over het feit dat Oom Donald geen broek aan heeft. Waarom is dat eigenlijk?
Waar heeft hij het in godsnaam over, die idioot!
Het is toch een grapje?
Ja, dat neem ik aan. Maar ik heb in de loop der jaren zoveel belachelijke aantijgingen naar mijn hoofd gekregen. Over het kapitalisme van Oom Dagobert, de vermeende homofilie van Gijs Gans en of Katrien Duck wel genoeg geëmancipeerd is. Donald Duck is gewoon een eend. Hij is 70 jaar geleden geïntroduceerd in een filmpje met dieren. Omdat ze een menselijk trekje kregen, mocht Donald op een woonboot wonen, anders had hij gewoon een nest gekregen. Om hem duidelijk met water te associëren, kreeg hij een matrozenpakje aan. In de stripverhalen is hij door de jaren heen veranderd van een eend naar een mens. Hij is een mens die er toevallig uitziet als eend, zoals de beroemde Donald-tekenaar Carl Barks al zei. Sterker nog, als Donald door het park loopt, dan zwemmen er eendjes in de vijver. Dat zijn echte eendjes. We hebben wel eens een brief gehad van een meisje dat zei: “Beste Oom Donald, ik ben naar Engeland geweest en weet u waar ik achter ben gekomen? ‘Duck’ betekent ‘eend’!”
Hoe gaat u om met het taalgebruik?
‘Tjee’ en ‘jeetje’ doen we niet, want dat komt van Jezus. ‘Lieve hemel’ wordt ‘lieve help’. Ook ‘alle donders’ kan niet. Maar op zich is dat een kleine moeite hoor, je wilt dat ook de ouders in Zeeland het blad met een gerust hart aan hun kinderen geven. Wij hebben ook wel eens pech hoor. Op het moment van de vuurwerkramp in Enschede hadden wij een verhaal over Willie Wortel die een heel stadsdeel opblaast en dat de burgermeester dan zegt dat het niet erg is, omdat ze dat deel toch al wilden slopen. Of met die Twin Towers, toen hebben we net op tijd een plaatje uit Oom Donald’s Brievenbus verwijderd waarop twee brandende torens stonden. Puur toeval, maar toch.
Wat is de kracht van Donald Duck dat hij nu al 70 jaar een populair figuur is?
Zijn karakter, zijn inconsequentie, zijn onredelijkheid. Het is zoals de uitdrukking ‘je ziet wel de splinter in het oog van een ander, maar niet de balk in je eigen oog’. Je ziet rare eigenschappen bij een eend, terwijl je dondersgoed weet dat je zelf ook die eigenschappen bezit. Je ziet het liever hem overkomen dan jezelf. Als jij straks over een stoeprand struikelt, dan grinnik ik. Maar als ik zelf val, dan kijk ik beschaamd om me heen. Zo werkt het ook met Donald. Hij neemt als het ware de honneurs voor ons waar. Hij is een spiegel die ons wordt voorgehouden, maar zo knap dat je niet door hebt dat het een spiegel is.
De mens is gedoemd te mislukken, is dat de moraal van het verhaal in Donald Duck?
Hoe kom je daar nou weer bij? Dat heb je zeker zelf bedacht? Nee, Donald Duck heeft geen boodschap in die zin. Het laat een momentopname zien van iemand die een parodie is op onze samenleving. Ik vind wel dat hij meer is dan zomaar een stripfiguur. Met zijn verhalen kun je een knipoog geven naar onze tijd, naar ons eigen handelen.
Kunt u de Donald-stem?
Nee. Ik heb het jaren geprobeerd, maar het is me nooit gelukt. In die boeken staan allemaal aanwijzingen en iedereen krijg het voor elkaar, behalve ik. Maar dat geeft niet, ik voel me al genoeg Donald.
Bron: Spunk.nl